Hoe schrijf je een tradingplan?

Een tradingplan is een kort document met je eigen regels, opgeschreven als je rustig bent, zodat je ze niet hoeft te verzinnen als je dat niet bent. Het voorspelt de markt niet. Het beschrijft hoe jij je erin gedraagt.

Waarom een plan

Op het moment zelf voelt elke setup bijzonder en elk verlies urgent. Een geschreven plan verplaatst beslissingen naar een rustiger moment. Het maakt je trading ook meetbaar: je kunt alleen zien of je een regel volgt als die regel bestaat. Zonder plan laat een journal zien wat er gebeurde; met plan laat het zien wat je anders deed dan je van plan was.

De bouwstenen

1. Wat en wanneer je tradet

• Markten en instrumenten die je goed genoeg kent om te traden.
• Timeframe waarop je je beslissingen baseert.
• Handelstijden: het venster waarin je gefocust bent en niet moe, aan het werk of afgeleid. Veel impulsieve trades gebeuren daarbuiten.

2. Je setup

Beschrijf de situatie die je tradet in gewone woorden, bijvoorbeeld „Uitbraak uit een range, entry op de eerste retest”. Voeg de entrytrigger toe: wat er precies moet gebeuren voordat je instapt. Kun je je setup niet in een zin of twee beschrijven, dan heb je er waarschijnlijk nog geen.

3. Risico per trade

Hoeveel van je account je bereid bent te verliezen als je stop-loss geraakt wordt, in procenten. Dit is het belangrijkste getal in je plan, want het bepaalt hoe lang je een verliesreeks overleeft. Zie Positiegrootte bepalen.

4. Minimale risk/reward

De kleinste verhouding tussen mogelijke winst en risico die je accepteert, zoals 1:2. Samen met je winstpercentage bepaalt die of je aanpak überhaupt winstgevend kan zijn. Zie Wat is de risk/reward-verhouding?

5. Daglimieten

• Een maximum aantal trades per dag tegen overtrading.
• Een verlieslimiet: na zoveel verliestrades stop je voor die dag. Dat is de eenvoudigste bescherming tegen revenge trading.

6. Trademanagement

Waar je stop-loss staat en of je die ooit verplaatst, wanneer je winst neemt, en wat je doet met een trade die nergens heen gaat. „Ik zet mijn stop nooit verder weg” is een klassieke regel.

7. Gedragsregels

Gewoontes die je tegen jezelf beschermen: „Geen trades in het kwartier voor groot nieuws”, „Na een grote winst neem ik pauze”, „Ik log elke trade dezelfde dag”.

Een voorbeeld

Setup: breakout + retest op de 1-uurschart. Handelstijden: 09:00–17:00. Risico: max 1% per trade. Minimale R:R: 1:2. Daglimieten: max 3 trades; stoppen na 2 verliezen. Regels: entry alleen nadat een candle voorbij het niveau sluit; stop-loss nooit verder weg zetten; geen trade binnen 30 minuten na een verlies.

Dit illustreert de vorm, het is geen aanbevolen strategie.

Maak elke regel controleerbaar

De test voor een goede regel: kan iemand anders naar je trade kijken en zeggen of je hem volgde? „Goede R:R” zakt voor die test; „minimaal 1:2” slaagt. „Geduld hebben” zakt; „entry alleen nadat een candle voorbij het niveau sluit” slaagt.

Houd het kort en levend

Vijf regels die je echt volgt zijn beter dan vijftien die je negeert. Herzie het plan na een reeks trades, niet na één verlies, en verander één ding tegelijk zodat je ziet wat het doet.

In de praktijk

In Luxabit schrijf je deze regels één keer op onder Tradingplan. De pre-trade check toetst daarna elk idee eraan voordat je instapt, en je Discipline Score laat zien hoe goed je je eraan houdt.